Toen Denny in 2012 bij Pret in Herstel kwam wonen, was zijn wereld klein geworden. Familie en vrienden waren afgehaakt en eerdere pogingen om te herstellen waren niet gelukt. Ruim veertien jaar later ziet zijn leven er heel anders uit. Hij heeft een vrouw, drie jonge kinderen, een huis en werk. Een leven dat hij zich destijds nauwelijks had kunnen voorstellen.
Daar ging een lange weg aan vooraf. Denny had al zes of zeven klinische trajecten doorlopen, maar het lukte hem steeds niet om zijn herstel vast te houden. Achteraf weet hij goed wat er ontbrak. “Ik was er eerder zelf niet klaar voor. Ik deed het voor anderen, niet voor mezelf.”
Ook adviezen legde hij gemakkelijk naast zich neer. “Eigenlijk deed ik altijd het tegenovergestelde.” Tot hij opnieuw hard terugviel en besefte dat het zo niet langer ging. “Mijn familie was er klaar mee. Ik had geen vrienden meer. Niemand wilde nog iets met me te maken hebben. Dan denk je: het wordt wel tijd om wat te gaan doen.”
Een nieuwe omgeving
Via meetings kende Denny Maurice al. Hij herinnert zich zelfs nog dat Maurice tijdens een van hun eerste ontmoetingen net zijn eigen bedrijf had ingeschreven. Ze hielden contact en toen Denny opnieuw was teruggevallen, kreeg hij een berichtje van Maurice met de vraag hoe het met hem ging. Denny antwoordde eerlijk: niet goed. “Zo is het balletje eigenlijk gaan rollen.”
Na een klinisch traject verhuisde Denny begin maart 2012 naar Rijswijk, waar Pret in Herstel toen de eerste plekken voor beschermd wonen opende. Daarmee werd hij de eerste bewoner. Vrijwel tegelijkertijd kwam er een tweede bewoner bij. Denny, toen begin dertig, kwam uit de regio Arnhem en kende in Rijswijk en Den Haag nauwelijks iemand. Zijn wereld was tijdens zijn gebruik steeds kleiner geworden. Nu moest hij in een nieuwe omgeving opnieuw mensen leren kennen en een leven opbouwen.
‘Mijn valkuil was altijd de eenzaamheid.’
Weer onder de mensen
Pret in Herstel stond zelf nog in de kinderschoenen. Naarmate er meer bewoners kwamen, merkte Denny hoeveel het hem hielp om weer onder de mensen te zijn. Er waren één-op-ééngesprekken en meetings, maar herstel zat voor hem ook in ogenschijnlijk gewone dingen: samen koffie drinken, naar het strand gaan, kookles, een film kijken of met elkaar op pad. Sommige activiteiten van toen zijn er nog altijd. Zo ging Denny toen ook al met Pret in Herstel naar de Ardennen en de Efteling. “Dat was echt leuk.”
Minstens zo belangrijk waren de contacten die ontstonden. Met een andere man die hij via de meetings kende, bouwde hij een hechte vriendschap op. Een tijdlang woonden ze samen. “We hebben elkaar er echt doorheen getrokken.” Die verbondenheid was voor Denny belangrijk, juist omdat alleen zijn lange tijd moeilijk voor hem was geweest.
Tegelijkertijd moest Denny opnieuw ontdekken hoe een leven in herstel er voor hem eigenlijk uit kon zien. “In het begin dacht ik alleen maar aan wat niet meer mocht en ik dacht dat ik compleet om moest draaien en echt een heilige moest worden.” Gaandeweg kon hij dat strenge beeld van herstel steeds meer loslaten. Ook humor speelde daarin een belangrijke rol. De Haagse directheid en humor spraken hem aan. “Toen ik zelf met een beetje humor erin ging staan, werd het voor mij ook echt wel stukken makkelijker.”
‘Je moet het wel zelf doen’
Denny bleef uiteindelijk ongeveer twee jaar bij Pret in Herstel. Langer dan aanvankelijk de bedoeling was, maar achteraf is hij blij dat hij die tijd heeft gekregen. “Ik voelde me daar heel veilig. Dat is iets wat ik toen gewoon echt nodig had. Als ik na een jaar weg was gegaan, dan weet ik niet of het al goed was gegaan.”
In die twee jaar kon hij stap voor stap een basis opbouwen om daarna zelfstandig verder te gaan. “Je moet het wel zelf doen. Maar het is fijn dat je alle handvatten krijgt.” Toen hij uiteindelijk vertrok, voelde hij dat hij die basis had. Hij wist beter welke mensen hij om zich heen wilde hebben, waar hij terechtkon als het moeilijk werd en wat hij zelf moest doen om zijn herstel vast te houden.
‘Je moet het wel zelf doen, maar het is fijn dat je alle handvatten krijgt.’
Herstel en het gewone leven
Na zijn tijd bij Pret in Herstel keerde Denny uiteindelijk terug naar de regio waar hij vandaan kwam. Hij bleef veel naar meetings gaan en het herstelprogramma nam nog een belangrijke plek in zijn leven in. Door de jaren heen veranderde dat. Herstel en het gewone leven raakten steeds meer met elkaar verweven. “De ene keer is het normale leven iets meer en dan is het herstel iets meer. Maar ik probeer er wel balans in te houden.”
Tegenwoordig gaat Denny naar een meeting als hij voelt dat hij die nodig heeft of simpelweg omdat hij zin heeft om te gaan. Soms gaat hij ook voor een ander. Hij vindt het belangrijk om mensen die nog aan het begin staan te laten zien dat herstel ook op de lange termijn mogelijk is.
Praten, luisteren en grenzen stellen
De belangrijkste veranderingen zitten voor Denny inmiddels niet alleen in het niet meer gebruiken. Door de jaren heen leerde hij ook anders met zichzelf en anderen omgaan. “Als ik ergens tegenaan loop, dan praat ik erover. Of ik zoek hulp. Dat deed ik vroeger natuurlijk nooit.” Ook luisteren naar mensen die ergens verstand van hebben, noemt hij als iets wat hij heeft moeten leren. Net als grenzen stellen. Waar hij vroeger gemakkelijk veel energie in anderen stak, kijkt hij nu bewuster naar wie hij om zich heen wil hebben.
Ook probeert hij minder te oordelen over de keuzes van anderen. Uiteindelijk moet iedereen zijn eigen herstel aangaan. Wat een ander doet, hoeft niet te bepalen hoe hij zelf verdergaat. Dat hij ook had geleerd om alleen te zijn, merkte Denny later. Tussen twee relaties in woonde hij een aantal jaren alleen. Iets wat vroeger een grote valkuil voor hem was geweest, bleek inmiddels geen probleem meer. “Ik vond het fantastisch. Helemaal prima.”
Een gezin dat hij nooit voor zich zag
Inmiddels woont Denny met zijn vrouw en hun drie kinderen, van zeven, vijf en tweeënhalf, in de Achterhoek. Ook werkt hij in het familiebedrijf in haarproducten. Dat hij ooit vader van drie kinderen zou worden, had hij vroeger niet kunnen bedenken. Sterker nog: toen hij zijn huidige vrouw leerde kennen, waren ze het er tijdens hun eerste date over eens dat ze allebei geen kinderen wilden. Dat idee hield niet lang stand: al snel besloten ze bewust toch voor kinderen te gaan.
Nu kan Denny erom lachen. Zijn gezin is een van de dingen waaraan hij ziet hoeveel zijn leven veranderd is.
‘Ik kwam binnen met in principe niks meer. Nu heb ik een hartstikke mooi gezin, een hartstikke leuke vrouw en een heel mooi huis.’
Ook zijn oude vrienden zijn weer onderdeel van zijn leven. Hij gaat jaarlijks een weekend met ze weg en kan erbij zijn als anderen alcohol drinken, zonder dat hij daar nog moeite mee heeft. Ook merkt hij dat niet drinken tegenwoordig veel normaler is dan ruim tien jaar geleden. Waar hij vroeger regelmatig moest uitleggen waarom hij niet dronk, is dat nu veel minder aan de orde. Herstel bepaalt niet langer ieder moment van zijn dag, maar blijft wel onderdeel van zijn leven.
‘Geniet ervan’
Als Denny terugkijkt op zijn tijd bij Pret in Herstel, overheerst dankbaarheid. Vooral richting Maurice. “Zonder Maurice had ik niet gestaan waar ik nu sta.” Hij weet ook wat Maurice daarop waarschijnlijk zou antwoorden: dat Denny het uiteindelijk zelf heeft gedaan. Daar is hij het mee eens, maar voor hem doet dat niets af aan wat Maurice voor hem heeft betekend.
‘Zonder Maurice had ik niet gestaan waar ik nu sta.’
Ruim veertien jaar later heeft Denny ook een boodschap voor de mensen die nu bij Pret in Herstel wonen. Een advies dat misschien onverwacht klinkt wanneer je midden in een zware periode van herstel zit. “Geniet ervan. Dat klinkt heel raar. Het is echt wel pittig om heel diep in jezelf te kijken, maar geniet ervan.” En vergeet daarbij volgens Denny vooral de humor niet. “Humor is gewoon echt heel belangrijk.”